Ανάμεσα στους ξένους καλλιτέχνες που έζησαν στην Ύδρα τη δεκαετία του 1960, ο Leonard Cohen είναι ο πιο γνωστός. Εκεί, πριν γίνει τραγουδιστής, έζησε με τη Νορβηγίδα Marianne Ihlen μια σχέση που σημάδεψε τα πρώτα του τραγούδια. Ακολουθεί η ιστορία τους, με χρονολογική σειρά.
1958η Marianne στην Ελλάδα
Η Marianne Ihlen γεννήθηκε το 1935 στη Νορβηγία. Τον Οκτώβριο του 1958 παντρεύτηκε στην Αθήνα τον Νορβηγό συγγραφέα Axel Jensen και εγκαταστάθηκαν στην Ύδρα. Τον Ιανουάριο του 1960 απέκτησαν έναν γιο, τον Axel. Ο γάμος τους δεν κράτησε.
1960η γνωριμία
Ο Leonard Cohen, νεαρός Καναδός ποιητής τότε, ήρθε στην Ύδρα το 1960. Γνώρισε τη Marianne σε ένα μαγαζί του νησιού και την κάλεσε να καθίσει μαζί του και με τους φίλους του σε ένα τραπέζι έξω. Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς αγόρασε με μια κληρονομιά από τη γιαγιά του ένα ασβεστωμένο σπίτι στο νησί, για 1.500 δολάρια. Πριν από αυτό νοίκιαζε σπίτι για 14 δολάρια τον μήνα.
1960sζωή ανάμεσα σε δύο κόσμους
Η Marianne, ο μικρός Axel και ο Cohen έζησαν μαζί στην Ύδρα. Στην Ύδρα ο Cohen έγραφε ποίηση και πεζογραφία. Προς το τέλος της δεκαετίας στράφηκε στο τραγούδι. Η σχέση τους κράτησε σε όλη τη δεκαετία του 1960, με διακοπές, και έσβησε σταδιακά στις αρχές της επόμενης. Η Marianne εμφανίζεται στη φωτογραφία του οπισθόφυλλου του δεύτερου άλμπουμ του, «Songs from a Room».
Τα τραγούδια
«So Long, Marianne» (1967). Είναι στο πρώτο του άλμπουμ, «Songs of Leonard Cohen». Δεν γράφτηκε στην Ύδρα. Ο Cohen το ξεκίνησε στο Μόντρεαλ και το τελείωσε περίπου έναν χρόνο αργότερα στο ξενοδοχείο Chelsea της Νέας Υόρκης. Η Marianne έλεγε ότι αρχικά ο στίχος ήταν «Come on, Marianne» και όχι «So long». Ο ίδιος έγραψε αργότερα ότι δεν πίστευε πως έλεγε αντίο, αλλά μάλλον έλεγε.
«Bird on the Wire» (1969). Ξεκίνησε στην Ύδρα. Αφορμή ήταν ένα πουλί πάνω στα τηλεφωνικά καλώδια, που είχαν μόλις εγκατασταθεί στο νησί. Το ολοκλήρωσε σε ένα μοτέλ στο Χόλιγουντ. Η Marianne έχει πει ότι εκείνη την περίοδο προσπαθούσε να τον βγάλει από τη μελαγχολία του δίνοντάς του την κιθάρα. Πρώτη το κυκλοφόρησε η Judy Collins το 1968 και ο Cohen το έβαλε στο «Songs from a Room» το 1969. Για χρόνια άνοιγε τις συναυλίες του με αυτό.
Για το «Hey, That's No Way to Say Goodbye» οι πηγές διαφωνούν. Ο Cohen το έγραψε το 1966 στο ξενοδοχείο Penn Terminal της Νέας Υόρκης και στα σχόλιά του μιλά για μια ξανθιά γυναίκα, χωρίς να την κατονομάζει. Ορισμένες πηγές, όπως ο οίκος Christie's, το συνδέουν με τη Marianne.
2016το τελευταίο γράμμα
Τον Ιούλιο του 2016 η Marianne ήταν βαριά άρρωστη στο Όσλο. Ένας φίλος της ειδοποίησε τον Cohen, που της έστειλε ένα σύντομο μήνυμα. Ξεκινούσε λέγοντας ότι βρίσκεται λίγο πίσω της, αρκετά κοντά για να της πιάσει το χέρι, και έκλεινε ευχόμενος καλό ταξίδι σε μια παλιά φίλη. Η Marianne πέθανε στις 28 Ιουλίου 2016. Ο Leonard Cohen πέθανε λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου.
Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί μια πιο μακροσκελής, πολύ συναισθηματική εκδοχή αυτού του γράμματος. Δεν είναι το αυθεντικό κείμενο. Προέρχεται από την αφήγηση του φίλου της σε ραδιοφωνική συνέντευξη, όπως τη θυμόταν. Το πραγματικό μήνυμα δημοσιεύτηκε αργότερα σε βιβλίο του ιστορικού Simon Sebag Montefiore, με άδεια των κληρονόμων του Cohen, και είναι πιο λιτό.
Για όποιον θέλει να μάθει περισσότερα
Το 2019 ο σκηνοθέτης Nick Broomfield παρουσίασε το ντοκιμαντέρ «Marianne & Leonard: Words of Love», με αρχειακό υλικό από τα χρόνια της Ύδρας.
