Λέμε συχνά ότι οι φίλοι φαίνονται στα δύσκολα, και έχει μια αλήθεια αυτό. Όταν χωρίζεις, όταν χάνεις τη δουλειά σου, όταν η ζωή σε ρίχνει στο πάτωμα, εκεί βλέπεις ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο. Υπάρχει όμως κι ένα τεστ που δεν το συζητάμε τόσο. Ποιος θα χαρεί πραγματικά όταν τα πράγματα σού πάνε καλά;
Το έχεις ζήσει. Ανακοινώνεις ένα νέο που σε κάνει να πετάς. Μια προαγωγή, μια καινούργια σχέση, ένα σπίτι που επιτέλους βρήκες. Και ο φίλος σου, αυτός που ήταν δίπλα σου τις νύχτες που έκλαιγες, απαντά με ένα στεγνό «α, ωραία». Αλλάζει θέμα. Ή, ακόμα πιο ύπουλα, βρίσκει αμέσως το «αλλά». «Ωραία η δουλειά, αλλά θα έχεις πολύ άγχος». «Καλός φαίνεται, αλλά μην ενθουσιάζεσαι, ξέρεις πώς είναι στην αρχή».
Και εσύ μένεις με ένα περίεργο συναίσθημα που δυσκολεύεσαι να ονομάσεις. Δεν είναι θυμός. Είναι κάτι σαν απογοήτευση ανακατεμένη με ενοχή. Αναρωτιέσαι μήπως το παράκανες, μήπως ακούστηκες σαν να κομπάζεις, μήπως δεν έπρεπε να το πεις έτσι. Και την επόμενη φορά που θα έχεις κάτι καλό να μοιραστείς, το μικραίνεις από πριν. «Τίποτα σπουδαίο, μια μικρή αλλαγή στη δουλειά».
Με τον καιρό μαθαίνεις να μοιράζεσαι τα καλά σου νέα πρώτα με άλλους. Με έναν συνάδελφο, με μια γνωστή, με κάποιον που δεν σε ξέρει τόσο καλά ώστε να έχει λόγο να ζηλέψει. Και ο φίλος σου τα μαθαίνει τελευταίος, ή δεν τα μαθαίνει ποτέ. Κάπως έτσι ανοίγει μια απόσταση που κανείς από τους δύο δεν ονομάζει.
Υπάρχουν άνθρωποι που μας αγαπούν περισσότερο όταν είμαστε λίγο πιο κάτω από εκείνους. Δεν το κάνουν απαραίτητα από κακία. Συχνά το κάνουν από φόβο. Όταν εσύ ανεβαίνεις, εκείνοι νιώθουν ότι μένουν πίσω. Η χαρά σου τούς θυμίζει όσα δεν έχουν. Και είναι πολύ πιο εύκολο να είσαι γενναιόδωρος με κάποιον που πονάει παρά με κάποιον που ευτυχεί, γιατί ο πόνος του άλλου δεν απειλεί τη δική σου θέση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοιος φίλος πρέπει να βγει από τη ζωή σου. Όλοι έχουμε στιγμές ζήλιας, όλοι έχουμε πει ένα «μπράβο» που δεν το εννοούσαμε απόλυτα. Το θέμα είναι αν αυτό γίνεται εξαίρεση ή κανόνας. Αν ο άνθρωπος αυτός μπορεί, έστω και αργότερα, να χαρεί μαζί σου. Ή αν κάθε καλή σου στιγμή μοιάζει να του στοιχίζει.
Αξίζει όμως να κοιτάξεις και τον εαυτό σου με την ίδια ειλικρίνεια. Πώς αντιδράς εσύ όταν ένας φίλος σου πετυχαίνει κάτι που θα ήθελες κι εσύ; Αν νιώσεις ένα τσίμπημα, δεν σε κάνει κακό φίλο. Σε κάνει άνθρωπο. Το θέμα είναι να μην το αφήσεις να μιλήσει για λογαριασμό σου. Μπορείς να νιώθεις ζήλια και ταυτόχρονα να χαίρεσαι. Τα δύο χωράνε στην ίδια καρδιά.
Μπορείς να του το πεις. Ήρεμα, χωρίς κατηγορίες. «Ξέρεις, μου έλειψε να χαρείς μαζί μου». Μερικές φορές οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν πώς ακούγονται μέχρι να τους το δείξει κάποιος που αγαπούν. Άλλες φορές θα δεις ότι η φιλία αυτή είχε στηθεί πάνω σε μια ισορροπία που δεν αντέχει την αλλαγή, μια ισορροπία όπου εσύ πρέπει να είσαι πάντα αυτός που χρειάζεται βοήθεια.
Και αν τελικά καταλάβεις ότι κάποια φιλία δεν αντέχει τις χαρές σου, δεν χρειάζεται να την κόψεις με θόρυβο. Μπορείς απλώς να της δώσεις τη θέση που της αξίζει. Να μοιράζεσαι μαζί του όσα αντέχει, και να κρατάς τα σημαντικά για τους ανθρώπους που θα σηκωθούν από την καρέκλα τους όταν τα ακούσουν.
Οι φίλοι που θέλεις κοντά σου είναι αυτοί που θα κρατήσουν το χέρι σου στο νοσοκομείο, αλλά θα ανοίξουν και τη σαμπάνια όταν πάρεις τα καλά νέα. Που η επιτυχία σου δεν τους μικραίνει. Που λένε «το αξίζεις» και το εννοούν.
Γιατί η φιλία δεν είναι μόνο να μοιράζεσαι τα βάρη.
Είναι και να μην ντρέπεσαι για τις χαρές σου.
