Σε κάθε παρέα υπάρχει ένας. Αυτός που θυμάται τα γενέθλια, που στέλνει μήνυμα την επόμενη μέρα από το δύσκολο ραντεβού στον γιατρό, που καταλαβαίνει από τη φωνή σου ότι κάτι δεν πάει καλά πριν καν το πεις. Αν διαβάζεις αυτές τις γραμμές και σκέφτεσαι «αυτός είμαι εγώ», τότε μάλλον ξέρεις και τη συνέχεια.
Η συνέχεια είναι ότι, όταν τα πράγματα δυσκολεύουν για σένα, το τηλέφωνο δεν χτυπάει τόσο συχνά. Όχι επειδή οι άλλοι δεν σε αγαπούν, αλλά επειδή έχουν συνηθίσει να είσαι εσύ αυτός που στηρίζει. Σε έχουν βάλει, και έχεις βάλει κι εσύ τον εαυτό σου, στη θέση του δυνατού. Και ο δυνατός, όπως ξέρουν όλοι, δεν χρειάζεται τίποτα.
Ίσως όλα ξεκίνησαν νωρίς. Ίσως ήσουν το παιδί που κατάλαβε πρώτο ότι στο σπίτι δεν υπήρχε χώρος για άλλη μια ανάγκη, και έμαθε να μην ενοχλεί. Ή ίσως απλώς σου ταιριάζει να φροντίζεις και το έκανες τόσο καλά που κανείς δεν σκέφτηκε ότι μπορεί να το χρειάζεσαι κι εσύ. Όπως κι αν έγινε, κάποια στιγμή ο ρόλος κόλλησε πάνω σου σαν δεύτερο δέρμα.
Μόνο που χρειάζεται. Χρειάζεται κάποιον να του πει «κάτσε, θα το κανονίσω εγώ». Χρειάζεται να μιλήσει χωρίς να μετράει πόσο χρόνο έπιασε στην κουβέντα. Χρειάζεται να πει «δεν είμαι καλά» και ο άλλος να μην αλλάξει θέμα από αμηχανία, επειδή δεν έχει ξανακούσει αυτή τη φράση από το δικό του στόμα.
Υπάρχει ένα είδος μοναξιάς που ζεις μέσα στις σχέσεις σου και όχι έξω από αυτές. Είσαι περιτριγυρισμένος από ανθρώπους, κι όμως νιώθεις ότι κανείς δεν σε ξέρει πραγματικά, γιατί σε ξέρουν μόνο μέσα από τον ρόλο που παίζεις για εκείνους. Τον ακροατή. Τον συμβουλάτορα. Αυτόν που «τα έχει όλα υπό έλεγχο».
Το καταλαβαίνεις σε μικρές στιγμές. Όταν λες ότι είσαι κουρασμένος και ο άλλος απαντά «εσύ; αφού τα βγάζεις πάντα πέρα». Όταν μοιράζεσαι κάτι που σε πληγώνει και η κουβέντα γυρίζει, μέσα σε ένα λεπτό, στο δικό του πρόβλημα. Όταν περνάει μια δύσκολη εβδομάδα και συνειδητοποιείς ότι κανείς δεν το πρόσεξε, γιατί συνέχισες να απαντάς σε όλους όπως πάντα.
Και ας είμαστε ειλικρινείς, κάποιες φορές αυτόν τον ρόλο τον επιλέγουμε μόνοι μας. Είναι πιο ασφαλές να φροντίζεις παρά να σε φροντίζουν. Όταν δίνεις, έχεις τον έλεγχο. Όταν ζητάς, εκτίθεσαι. Κάπου μέσα μας φοβόμαστε ότι, αν δείξουμε την ανάγκη μας, θα γίνουμε βάρος. Ή, ακόμα χειρότερα, ότι θα ζητήσουμε και κανείς δεν θα απαντήσει.
Η μόνη διέξοδος είναι να το ρισκάρεις. Να πεις σε έναν άνθρωπο, όχι σε όλους, μόνο σε έναν, την αλήθεια. «Αυτή την περίοδο δυσκολεύομαι». Χωρίς να το ντύσεις με χιούμορ, χωρίς να το μικρύνεις με ένα «αλλά δεν είναι τίποτα σπουδαίο». Θα σου φανεί αφύσικο. Ίσως ο άλλος να αιφνιδιαστεί. Πολλές φορές όμως θα σε εκπλήξει, και θα δεις ότι περίμενε κι εκείνος μια ευκαιρία να σου επιστρέψει όσα του έδωσες.
Και αν είσαι από την άλλη πλευρά, αν έχεις κι εσύ στη ζωή σου αυτόν τον άνθρωπο που είναι πάντα εκεί, ίσως είναι η στιγμή να του γυρίσεις την ερώτηση. Όχι στο πόδι, όχι από ευγένεια. Κάθισε απέναντί του, ρώτα τον πώς είναι και περίμενε. Μπορεί να του πάρει λίγο χρόνο να βρει τις λέξεις, γιατί δεν έχει συνηθίσει να τις χρειάζεται.
Κι αν δεν βρεις αυτή την ανταπόκριση σε όσους περίμενες, ίσως ήρθε η ώρα να ξανακοιτάξεις ποιοι είναι γύρω σου. Οι σχέσεις που κινούνται μόνο προς μία κατεύθυνση δεν είναι φιλίες. Είναι υπηρεσίες.
Αξίζεις κι εσύ κάποιον που θα σε ρωτήσει «πώς είσαι» και θα περιμένει να ακούσει την αλήθεια.
